Pompeo’dan Etiyopya’nın çekincelerine rağmen Nahda Barajı hususunda anlaşma müjdesi

fetih medya
Fetih Medya
Fetih Medya Haber Merkezi
⌚Haberin Tarihi: 19 Şubat 2020 | Çarşamba 18:57

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’yu Şubat ayı sonunda yapılması planlanan nihai anlaşmaya hazırlık olarak Etiyopya’nın başkenti Addis Abada’da kabul etti.
Görüşmede, ikili güvenlik ve ekonomik konularının yanı sıra ‘Nahda (Rönesans) Barajı’ hususunda Mısır ve Etiyopya arasındaki anlaşmazlıklar ele alındı.
ABD; Etiyopya, Mısır ve Sudan arasında Etiyopya’nın Mavi Nil (Nil Nehri’nin ana kolu) üzerine inşa ettiği dev baraj meselesi hususunda uzlaşı sağlamaya çalışıyor. Mısır ve Sudan ise barajın, su paylarını tehdit ettiğini savunuyor.
ABD Dışişleri Bakanı, Etiyopya’nın ‘askıda kalmış meseleler’ hakkında konuşmasına rağmen nihai bir anlaşmanın yakın olduğuna dikkati çekti. Pompeo, 18 Şubat’ta Etiyopyalı mevkidaşı Gedu Andargachew ile düzenlediği bir basın toplantısında, “Nahda Barajı ile ilgili anlaşma unsurları, sona yaklaşıyor” derken, ancak ‘nihai bir çözüme ulaşılmadan önce yapılması gereken işler olduğunu’ vurguladı.

Al-Hurra TV kanalının aktardığına göre Pompeo, “Başkan Donald Trump, ilgili üç ülke (Mısır, Sudan ve Etiyopya) ile çalışmayı bir öncelik haline getirdi. Kendisi, Hazine Bakanı Steven Mnuchin’in, bu husustaki ABD çabalarına önderlik ettiğini belirtti” dedi.
Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedu Andargachew’in, konu üzerinde çalışmak için birkaç defa Washington’a ziyarette bulunduğunu söyleyen Mike Pompeo, “Anlaşma unsurları, sona yaklaşıyor. Ancak hala yapılması gereken işler var. ABD’nin amacı ve inanıyorum ki Etiyopya, Mısır ve Sudan liderliklerinin amacı, üç ülkeye fayda sağlayacak bir uzlaşı sağlamaktır” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanı, “Misyonumuz, onlara bir çözüm sağlamak değil. Üç ülkenin birlikte iyileşmesini sağlamaktır. He ülkenin, diğer iki ülkenin de endişelerini önemsediğini görüyoruz” dedi.
Bir çözüme ulaşılacağı yönündeki umutlarını dile getiren Pompeo, yapılması gereken çok iş olduğuna da dikkati çekti.
Etiyopyalı Dışişleri Bakanı Gedu Andargachew ise, ülkesinin Nahda Barajı hususunda Mısır ve Sudan ile yapılan müzakerelerde ilerleme kaydettiğini belirtti. Ancak hala askıda müzakere edilmesi gereken sorunların olduğunu söyleyen Andargachew, “Baraj müzakerelerinde ABD’nin olumlu rolünü takdir ediyoruz. Mısır ve Sudan ile yapılan müzakerelerde birçok konuda ilerleme kaydettik. Ancak hala askıda müzakere edilmesi gereken sorunlar var” değerlendirmesinde bulundu.
Etiyopya Dışişleri Bakanı, “Etiyopya, bir anlaşmaya ulaşılacağını umut ediyor. Aynı suya sahibiz. Çözüm, her ülkenin diğer ülkelerin çıkarlarını anlamasıyla sağlanır” diyerek, müzakerelerin devam ettiğini ve bir anlaşmaya ulaşmayı ümit ettiklerini söyledi.

Pompeo’nun Etiyopya ziyareti Almanya, Senegal ve Angola’yı kapsayan bir tur kapsamında gelişti. Etiyopya’nın resmi ajansına göre Abi Ahmed, Pompeo ile ‘Etiyopya ve ABD arasındaki bağları güçlendirme yollarını, Etiyopya’ya ilişkin reformlar da dahil işbirliği alanlarını ve bölgesel meseleleri’ ele aldı.
Pompeo’nun ziyareti öncesinde de Hazine Bakanı ve Dünya Bankası Başkanı’nın da katılımıyla geçen hafta Washington’da Etiyopya, Sudan ve Mısır arasında ‘Nahda Barajı’ konulu bir toplantı gerçekleşti.
Öte yandan Mısır Dışişleri Bakanlığı, Etiyopya Barajını doldurma ve işletme planı üzerinde kapsamlı bir anlaşmaya varıldığını ve ABD tarafının anlaşmayı netleştirmek ve Şubat ayı sonlanmadan imzalamaya hazırlık amacıyla anlaşmanın nihai şeklini üç ülkeye sunmak için Dünya Bankası ile ortak çalışacağını belirtti.
Mısır’ın eski Dışişleri Bakanı Yardımcısı ve Afrika ve Nil Suları İşleri Yetkilisi Büyükelçi Muhammed el-Hicazi’ye göre, mevcut Washington müzakerelerinin sonuçları, ABD Hazine Bakanı ve Dünya Bankası Başkanı’nın yanı sıra, üç ülkenin liderleri ve ABD Başkanı’nın katılımıyla nihai bir anlaşmanın imzalanma yolunu açtı. Yetkili, ABD’nin bu anlaşmaya varılmasında övgüyü hak edici önemli bir role katkıda bulunduğuna da dikkati çekti.
Mısırlı bir diplomat, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, eğer imzalanırsa anlaşmanın, ‘nehrin bir anlaşmazlık ve çatışma değil, bir işbirliği aracına dönüştüğü’ yeni bir aşama oluşturacağını söyledi.
Kaynakların Mada Masr gazetesine belirttiğine göre Mısır, Etiyopya ve Sudan, 18 Şubat’ta ABD tarafından önerilen nihai anlaşmanın taslağını teslim aldı. Kaynaklar, taraflara şartlarını ve yorumlarını bildirmeleri için 3 gün süre verildiğini belirtti.
Nihai önerinin, Sudan ve Mısır’a ulaşan yıllık su payına ilişkin anlaşmazlıkların üstesinden gelmeyi amaçladığını söyleyen kaynaklar, ABD’nin, yıllık 37 milyar metreküp Mavi Nil suyu payını kabul etmeleri hususunda uzlaşı sağlamaları için Mısır ve Etiyopya’ya baskı yaptığına dikkati çekti. Mısır daha önce 40 milyar metreküp üzerinde uzlaşı sağlamıştı, ancak Etiyopya bu oranı, 31 milyar metreküpe indirmeye çalışıyor.

Mısır’ın su payının 55,5 milyar metreküp olduğu tahmin ediliyor. Yüzde 90’ı içme suyu ve tarım ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılıyor.
Öte yandan Sudan hükümeti, aynı Nil suyu payına bağlı olduğunu açıkladı. Mısır lehine payının bir kısmından vazgeçtiği yönündeki medya söylentilerini yalanlayan Sudan, su paylarının paylaşımının, Nahda Barajı hususunda Washington’daki görüşmelerin gündeminde olmadığına dikkati çekti.
Sudan Enformasyon Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Faysal Muhammed Salih, 18 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Mısır’ın Sudan’dan da Etiyopya’dan da Nil Nehri’ndeki payının bir kısmından kendi lehine vazgeçmesini istemediğini ve su paylarının paylaşımı meselesinin Washington görüşmelerinde ele alınmadığını vurguladı.
Salih, geçen hafta Washington’da üç ülke arasında gerçekleşen görüşmelerin, Nahda Barajı’nın doldurulması ve işletilmesi meselesine odaklandığını ve nihai anlaşmaya ulaşmak için büyük bir ilerleme kaydedildiğini açıkladı.
Sudan, Mısır ve Etiyopya’nın tavırlarının birbirlerine yaklaştığını söyleyen Faysal Muhammed Salih, nihai taslak anlaşmasının onaylanması halinde, anlaşmanın imzalanmasının gelecek Mart ayında Washington’da üç ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının katıldığı bir törende gerçekleşeceğine dikkati çekti.
Salih, üç ülkenin ‘barajın güvenliği ve istikrarı, nehre ilişkin eylemler ve karşılıklı bilgi alışverişi’ de dahil olmak üzere anlaşma taslağının teknik yönleriyle ilgili meseleler hususunda uzlaşı sağladığını vurguladı. Bakan, üç ülke arasındaki anlaşmazlıkları diyalog yoluyla çözmenin yollarını içeren nihai taslak anlaşmasına bir maddenin daha dahil edildiğini açıkladı.
Salih, ABD tarafının müzakerelerdeki rolüne de değinirken, bu rolün gözlemci rolünden arabulucu ve kolaylaştırıcı bir role dönüştüğüne dikkati çekti. Sudanlı yetkili ayrıca, Washington’un, şu anda üç ülkeye sunulacak anlaşmanın nihai taslağı üzerinde çalıştığını söyledi.
Sudan Su Kaynakları Bakanı Yasir Abbas da bir başka basın toplantısında, üç ülkenin heyetlerinin anlaşmazlık yaşanan konuların yüzde 95’inin üzerinde uzlaşı sağladığını ve bu ayın sonuna kadar anlaşmanın nihai şeklinin hazırlanıp gelecek Mart ayının sonuna kadar da imzalanmasının beklendiğini söyledi.
Abbas, Mısır hükümetine de Nil havzası ülkeleri için Çerçeve Anlaşması olarak bilinen Nil havzası ülkeleri girişimindeki üyelik dondurma faaliyetini sonlandırma çağrısında bulundu. Bakan ayrıca, Mısır’dan girişimin 14’üncü maddesiyle ilgili anlaşmazlık yaşanan meseleler hususunda girişim dahilindeki ülkelerle görüşmelerde bulunmasını istedi.
Sudan ve Mısır, Çerçeve Anlaşması’nın ‘Nil suyunun adil şekilde yeniden dağıtılması, havza ülkeleri arasındaki ortak projelerin incelenmesi, yeni su projeleri hakkında toplu kararların alınması hususlarıyla ilgili’ 14’üncü maddesine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle girişimdeki üyeliğini dondurmuştu.

Sudan ve Mısır, söz konusu maddeyi su güvenlikleri açısından bir tehdit olarak değerlendirmiş ve girişime üyeliklerini dondurma kararı almıştı. Ancak Sudan, 2011 yılında bu karardan vazgeçerek, girişimin 14’üncü maddesi hususunda anlaşmazlık yaşanan konularda müzakere yolunu tercih etti.
Nil Havzası Ülkeleri Girişimi, 1999 yılında on ülke tarafından kuruldu. Girişim, Nil Havzası ülkeleri arasında ortak yatırım projeleri oluşturmayı, kapasite sağlamayı ve güveni arttırmayı amaçlıyor.
Bakan, gelecek cumartesi günü on girişimci ülke tarafından Sudan’ın başkenti Hartum’da ‘Nil Günü’ kutlamalarının düzenleneceğini belirtti. Kutlama bağlamında söz konusu girişimci ülkelerin su kaynakları bakanlarının, maliyeti yaklaşık 6 milyar dolar olarak tahmin edilen 80 yatırım projesini görüşmesi bekleniyor.
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, Mısır’ın, su kıtlığına neden olacağı gerekçesiyle karşı çıktığı Nahda Barajı’nı tamamlamakta kararlı oldukları söyledi.
Etiyopya Başbakanı Ahmed gerekirse Mısır’la savaşırız demişti
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, geçtiğimiz Ekim ayında Etiyopya Meclisi’nde yaptığı konuşmada, “Nahda Barajı için Mısır ile savaşmak gerekirse milyonlarca insanı harekete geçirmeye hazırız ancak mevcut çıkmazı çözebilecek müzakereler var” demişti.
Resmi açıklamalara göre, Etiyopya barajın inşaatının yaklaşık yüzde 70’ini tamamladı. Etiyopya Sulama Bakanı daha önce 2012’de yapımına başlanan Baraj Gölü’nün ilk dolumunun Temmuz 2020’de başlayacağını belirtmişti.
Etiyopya, yıllardır mustarip olduğu elektrik üretimi için su kaynaklarını geliştirme ve kullanma hakkını savunurken, Mısır, barajın ana su kaynağı olan Nil suyu üzerindeki payına zarar vermesinden korkuyor. Mısır, Nil’den yıllık 55.5 milyar metreküp su alıyor ve bunu ‘tarihsel hakkı’ olarak niteliyor.


Kaynak: Şark-ul Evsat

Gizlenecek yazı,link veya diğer şeyleri buraya yazın.

Yorum Yazın

UYARI: Hakaret içeren ve imla kurallarına dikkat edilmeden yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.